Home

De Dubbelscheermethode

ATB toertocht bij RETO Arnhem

Michiel rijdt vandaag een ATB-toertocht hier in de stad, een mooie aanleiding om naderhand bij mij te komen douchen, opwarmen, koffie drinken. En voor mij een kans om een kijkje te nemen in de ATB-wereld. Ik heb die fietsen wel eens in de etalage gezien, maar de mensen die erop rijden ken ik niet.

Op www.reto-arnhem.nl staat veel informatie over de vereniging die hier jaarlijks een mooie toertocht organiseert. Michiel heeft me al voorbereid op wat me te wachten staat. Het gaat anders worden dan de hardloopwedstrijden die ik ken: "Verwacht niet te veel," waarschuwt hij me, "fietsen is namelijk anders dan lopen. Het rare van fietsen (toertocht) is dat je kunt starten in een bepaalde periode (dit geval tussen 9.30 en 11 uur, dat is laat!), je dus je 2 a 3 euro betaalt, op je fiets stapt en een 45 km puzzeltocht krijgt (je moet doorgaans lintjes aan een boom vinden die de route aangeven, nou dat kan lastig zijn. Als je met 30 km/u langs een boom suist en hem net niet ziet, dan ben je meteen de weg kwijt). Er zijn geen vrijwilligers op kruispunten, daar moet je zelf uitkijken. Er is ook geen tijdwaarneming: het maakt niet uit hoe lang je erover doet; er is immers geen gezamenlijke start! Kortom, zie het als een fietsroute die is uitgezet en die je op een bepaalde dag mag fietsen, mits je binnen die tijd vertrekt. En als je geluk hebt, kom je ergens een drankpost tegen, met als je heel veel geluk hebt warme bouillon of thee. Aangezien ik dus niet echt fysiek over de finish hoeft te gaan (daar staat niemand en vaak is er niet eens een finishpunt), kun je, als je je auto ziet staan, gewoon lekker naar je auto gaan en je fiets inpakken en wegrijden. Zie jij het al voor je, dat je op 41,5 km in de marathon je auto ziet staan en denkt, kom ik ga naar huis? Met fietsen is dat heel normaal. Afijn, een heel verhaal. Wat ik je wil zeggen: tuurlijk kan je naar de kantine komen, kopje thee drinken en wachten, maar heb geen idee hoe laat ik er ben (reken op ca 18 km/u gemiddeld). Kun je eens zien wat dat voor volk is..."

In de buurt van het startpunt vind ik wel her en der een rij geparkeerde auto’s met fietsen achterop, waarbij rijders zich staan om te kleden alsof het niet vochtig en koud is. Een van de vrijwilligers wijst me waar het wedstrijdsecretariaat is: aan het einde van een oprijlaan staan wat clubgebouwen en ik loop tegen de gestage stroom fietsers in die aan hun tocht beginnen.

Hmmm, het gezoem van die harde banden met noppen op het asfalt! BBZZZZZZ! Een opwindend geluid, dat ik nog nooit eerder heb gehoord… voor de toerrijders een vertrouwde klank.

In de kantine zitten een paar mensen koffie te drinken en verder is het een heen en weer geloop van rijders die een formulier invullen, hun bijdrage betalen en vertrekken. Grappige pakken, kleuriger en dikker dan bij hardlopers. De meeste schoenen zijn onzichtbaar door overschoenen die me doen denken aan de zachte waterdichte muiltjes van watersporters.

Bij de mannen achter de inschrijftafel vraag ik of Michiel al weg is. Ze vinden zijn inschrijving in de stapel dus hij is er vandoor. Het is een vrolijke boel rond de inschrijving. Sommige deelnemers weten de naam niet van de organiserende vereniging, of andere dingen die je trouwens ook niet echt hoeft in te vullen, zo hoor ik. Die formele dingen maken hier allemaal niet zoveel uit.

Iemand die vraagt of er veel hobbels in het parcours zitten wordt goedmoedig uitgelachen "daar doen we geen mededelingen over, dan verraden we de route en we verklappen niks!" Er zijn twee afstanden, 30 en 45 km. "Pak nou de 45, daar hebben we mooie vrouwen langs gezet!" aldus de leiding.

Stoere fietsvrouwen hier trouwens! Met grappige UFO-dopjes op hun hoofd. Nuchtere meiden die niet terugdeinzen voor 45 kilometer over bospaden in de winterse mist. Er loopt een lange dunne jongen in een tuinbroek-maillot, een atletische elf, maar de meeste kerels zijn wat steviger gebouwd.

Veel rijders vergeten hun stempelkaart mee te nemen en de mannen achter de tafel vinden dat zonde, want daarmee kunnen de rijders bij verzorgingsposten hete chocola krijgen. Nu ja, geven ze toe, zonder kaart krijg je die ook wel, maar het is niet de bedoeling dat andere fietsers een paar linten zien hangen, spontaan mee gaan fietsen en de verzorgingsposten leegdrinken.

Ik zie dat er hier ook douches zijn: "Ja en we wassen ook de ruggen, maar alleen van de dames!"

Een rijder komt verzuchten dat zijn ketting muurvast zit en een van de twee mannen van het bureau gaat meteen mee naar buiten om te kijken wat eraan te doen is. Heel gemoedelijk allemaal!

Een fietser van de vereniging gaat de route langs met linten om eventueel verdwenen richtingaanwijzers te vervangen. Was dringend nodig want er zijn "natuurliefhebbers" die expres op pad gaan om deze tochten te saboteren... Over een halfuur vertrekt er nóg een team met linten om de nieuwste verdwijningen te herstellen. Deze aanpak heet "de dubbelscheermethode."

Jannie Smit, bestuurslid van RETO komt zich opwarmen na een paar uur buiten. Ze is wat teleurgesteld in enkele gemeenten en een paar boswachters die de vereniging dwarsbomen. Voorbeeld: de vergunning van buurgemeente Renkum was 21 november gestempeld maar pas 4 februari opgestuurd... "stel je voor dat ik zoiets op mijn werk zo lang zou laten liggen!" --- als coördinator van twee operatiekamers zou ze daarmee de grootste problemen veroorzaken. Toegegeven, er bestaan ATB’ers die zich niet aan de regels houden maar juist in verenigingen als deze bestaan er gedragscodes en wordt er een stevige onderlinge sociale controle uitgeoefend. Wie door jonge aanplant wil fietsen, kan een uitbrander verwachten en wie zich moedwillig misdraagt in de natuur die wordt geroyeerd. Subsidie vraagt de vereniging niet, maar wat meer begrip en samenwerking zou welkom zijn. Het liefst zou ze wat beleidsambtenaren meenemen op een ATB-tocht door de mooie Arnhemse natuur, zodat ze weten waar het eigenlijk over gaat.

Hoewel de inschrijving officieel al is gestopt, kan iedereen die wil, nog best starten. "Doen we niet moeilijk over", vertellen ze achter de tafel. "Moet ook niet, anders zie je die gasten nooit meer terug. Laatkomers hebben vaak eerst nog een tocht in Apeldoorn gereden bijvoorbeeld en pakken daarna nog deze tocht mee. Ja, dat zijn kanjers hoor. Die mag je niet teleurstellen. Ach, we doen onze uiterste best alles goed te verzorgen. Schone kantine, de dames zijn gediplomeerd, we maken elk uur de wc's schoon, schone handdoeken, vriendelijkheid, en dan zie je iedereen volgend jaar terug. Ja toch?"

Tegen half twaalf komt de tweede lintenploeg terug. Wat een werk… gisteren zijn ze van half twaalf tot half zes op pad geweest om de route uit te zetten, vandaag twee reparatieploegen, daarna een weghaalploeg en voor alle zekerheid morgen nog eens...

Jannie vertelt dat ze graag ook een 15km-kinderroute hadden georganiseerd maar dat ligt moeilijk met vergunningen... de 15km zou een stukje door een park moeten en dan duikt het vooroordeel weer op dat de natuur vernield wordt of dat er rommel wordt achtergelaten. Terwijl de lintenploegen de dag tevoren al beginnen met oude linten en punaises van andere clubs op te ruimen. Bovendien, de natuur herstelt zich snel. De gemeente stimuleert op papier graag "breedtesport" maar is in de praktijk zelf niet zo wendbaar. Jammer voor de kinderen, want die kunnen zó genieten van een toertocht. "We hebben kinderen bij onze leden en die doen wat fanatisme betreft niet voor ouderen onder hoor. Die verbeten kopjes, als je die ziet genieten van een leuk tochtje! Die kids gaan maar door, en door…"

"Even naar dat knulletje toe" zegt Jannie. In de hoek van de kantine hebben zijn ouders, fanatieke fietsers, hun zoontje van een jaar of 8 gedumpt. Hij verveelt zich stierlijk, ligt af en toe met zijn hoofd op de tafel... iedereen vindt het erg sneu voor hem. Een slechte beurt van de ouders.

Even was het rustig maar de eerste tientallen rijders zijn al binnen en ze zitten nu na te praten met broodjes, koffie, malt-bier, en ze bespreken de flyer die overal op de tafels ligt, van de Col d'Extreme die in de Franse en Spaanse Pyreneeën wordt georganiseerd.

Jannie vertelt dat de club een groepsabonnement heeft bij een sportschool om door middel van "spinning" de winterstop in goede conditie door te komen. Sommige rijders gaan in de winter hardlopen, maar dat is voor de spieren zo’n heel andere beweging, als je dat ineens intensief gaat doen dan krijg je snel blessures. Spinning, het vliegwielfietsen in de sportschool is dan een goed alternatief, een vrolijk en intensief trainingsuurtje. Niet altijd een uurtje trouwens, want binnenkort wordt een uitgevallen avond ingehaald door middel van een "marathon": dik twee uur spinnen, dan komt de allerlaatste druppel zweet er nog uit!

Ik maak kennis met Richard van Ameijden, het clublid met nationale bekendheid in fietskringen doordat hij voor het maandblad Fiets artikelen schrijft over bijzondere ritten in het buitenland. Een goed excuus voor hem om minstens eens per maand een verre tocht te ondernemen. Voor de vereniging verzorgt hij ook de persberichten, zoals onlangs toen het honderste lid werd ingeschreven. De krant heeft al gebeld voor een vraaggesprek met deze nieuwe sportfietser.

Buiten staan rijders een voor een hun modderige fietsen af te douchen. Tijdens het wachten op elkaar kunnen ze zo over van alles grappen maken. Het valt me op dat elke fiets weer anders is, niet alleen van kleur maar alles lijkt wel anders te zijn vormgegeven. Een meisje heeft een exemplaar met een voorvork die geen vork mag heten, omdat er maar één steel aan zit. Voor de jongens een goeie conversation starter

Op de parkeerplaats komt een rijdster me persoonlijk bedanken voor de mooie rit. Ze neemt aan dat ik bij de organisatie hoor, omdat ik met zo’n beetje iedereen heb zitten bomen. Ik neem de complimenten trots in ontvangst en beloof dat we ook volgend jaar weer onze best zullen doen. "Knap van jullie dat je elk jaar in dezelfde omgeving toch weer een andere route weet te vinden zonder dat we dezelfde stukken in een rit vaker moeten rijden!" Tja, zeg ik, dankjewel, daar doen we het voor... ik zal het aan mijn medebestuursleden doorgeven. We praten wat over het verschil en de overeenkomsten met hardloopevenementen. Haar vriend heeft hardlopen als hobby, hij deed vorige week de Asselronde in Apeldoorn. "Het zijn allemaal leuke mensen", vindt ze, "alleen bij echte wielrenners gaat het er een stuk gestresster aan toe."

Dan tikt Michiel me op de schouder. Hij heeft genoten! Ik ook.


Updated Feb 8, 2003