Home

ENCI

door FS
Voor mijn vakantie had ik een portable computer aangeschaft, om op het terras van het vakantiehuisje in de duinen een bijzonder manuscript over bedrijfsorganisatie te redigeren, maar ik ben uiteindelijk zonder PC gegaan. Vlak voor vertrek, toen het echt vakantie werd, voelde ik juist op tijd een gezonde weerzin tegen de machine. Ik merkte tijdens de vakantie dat het schrijven-met-een-vulpen, buiten in de zon aan zee, nogal onsamenhangende indrukken oplevert. En een heerlijk gevoel, wanneer het gouden pennetje over het goedkope papier glijdt waar een zandkorrel ligt. Het pennetje knettert van schrik, spat het kleinste druppeltje, glijdt voort en schrijft een herinnering neer uit een vorige vakantie -

Buiten trilt nog zomerse hitte boven de Limburgse velden, maar tussen de hoge stammen onder een dicht groen dak is het koel. Het is een oud verwilderd bos, vochtig, met veel klimop om de stammen, rijk aan volgels en insecten. Ik zie een groepje grote paddestoelen. Hoe is het mogelijk, zo stil, onbevolkt, zo dicht bij de stad Maastricht. Onze wandeling voert ons tussen de bomen tegen een steile helling op. Wanneer wij een bocht in het pad ronden, valt plotseling het bos voor onze ogen in een afgrond. Verbijsterd staan wij stil aan de rand van een immense krater, alsof hier een stuk uit de aarde werd weggerukt, met ver in de diepte een industriecomplex in zinderend licht: de ENCI. Hier wordt in dagbouw mergel gewonnen, die in de fabriek waarop wij neerkijken tot cement wordt gebrand. Niet alleen de krater, ook de machine-wereld erin kent reusachtige afmetingen. Groot is alles, zo groot dat bij gebrek aan zicht op menselijke verhoudingen het schatten van afmetingen ondoenlijk is. Ergens in de steile wand tegenover mij bevindt zich een horizontale gallerij gaten, wijd als spoortunnels, waar ooit mensen een gangenstelsel hebben uitgebikt. Het is zondag en er vindt geen winning plaats. Toch is de fabriek in werking - uit de verte waait een zacht zoemen naar ons toe. Met een verrekijker kan ik activiteit in het complex ontdekken: een onderhoudsploeg is een doorvoerbuis aan het lassen. De buis meet een acht meter in doorsnee.

Wat een gat. Eens heeft hier een berg ingepast. Alles is klein en ver tegen deze achtergrond van diepte, de draglines, de vrachtwagens, zelfs de fabriek met haar torenhoge schoorstenen. Wel minieme menselijke figuren, maar geen schijn van leven in deze woestijn. Zo vormen wij een landschap om, of maken het zoek. `Portland' noemden de dorps-aannemers met wie ik jaren geleden zaken deed de lichtbruine ENCI-zakken. Zij zetten hun pet vaster op het hoofd, tilden de kraftpapieren zak-van-vijftig-kilo op de schouder en liepen zwaar wiegend naar hun kleine vrachtwagen, de koele cementloods uit, de zonnige ruimte in.


Updated June 7, 2001